Canonlo

1971

1972

1975

Stichting Nederlandse Schoolsport

Overzicht verdiepingsteksten

De ontwikkeling van de schoolsport: hollen en stilstaan

Net voor en pas goed na de Tweede Wereldoorlog zien we op de scholen naast het 'onderwijs in lichaamsoefeningen' het fenomeen schoolsport

Schoolsport

De volgende publicaties in de literatuurverwijzingen geven een beeld van de relatie van de lichamelijke opvoeding met de sport en van de ontwikkeling van de schoolsport in de periode na de Tweede Wereldoorlog: De Heer (1962), Kramer (1962), Crum (1978) en Stegeman (2010).
verschijnen. Voor 1940 gaat het daarbij in de regel om korfbal en voetbal. Na 1945 komen er nieuwe takken van sport bij: basketbal, handbal, volleybal en softbal. In de grote steden ontwikkelen zich intra-, inter- en extrascholaire schoolsportontmoetingen. De aanleiding? Veel leraren lichamelijke oefening maken kennis met uiteenlopende nieuwe spelen en sporten door actief te zijn als bestuurder van sportverenigingen of door deze sporten zelf te beoefenen. Gelijkgestemde, enthousiaste 'zielen' vinden elkaar, eerst op lokaal niveau, in de schoolsport.

Schoolsport in de jaren 1960-1990
Jan Kloen was de drijvende kracht achter de schoolsport in Nederland. Hij stond aan de basis van de FNS die op 10 mei 1972 in Zeist wordt opgericht. Kloen was in datzelfde jaar ook medeoprichter en initiator van de ISF.
De FNS besloot enige maanden na haar oprichting te kiezen voor een stichtingsvorm: de SNS zag het licht. Van 1972 tot 1982 werdt de schoolsport in Nederland georganiseerd door de SNS.
In 1974 werd het Overlegorgaan voor School en Sport (OSS) opgericht. In het OSS participeerden diverse landelijke instanties vanuit het onderwijs, de sport en de overheid. Participanten waren de vakorganisaties KVLO en Thomas van Aquino, maar ook de ministeries van WVC en O&W en de tien grote sportbonden.
Toen O&W in 1985 de subsidie stopte, was dat ook het einde van de OSS. De KVLO vond in AG-verzekeringen De Utrecht een sponsor die het belang van schoolsport ook inzag. Met de AG-verzekeringsgelden zijn de Schoolsport-Olympiades van de grond gekomen voor de groepen 6, 7 en 8 van de basisscholen.
Als het sponsorcontract afloopt, neemt de deelname aan allerlei schoolsporttoernooien drastisch af. De motor van de schoolsport wordt de Commissie Schoolsport van de KVLO. Onder het motto 'collega's organiseren voor collega's' worden de KVLO-schoolsporttoernooien verder doorgezet. De belangstelling om deel te nemen neemt echter geleidelijk aan af. Eind jaren tachtig is het nog een beperkt aantal scholen dat deelneemt.

Schoolsport in de jaren 1990-2000
Begin jaren negentig komt sport hoog op de politieke agenda. Met name op het snijvlak van school en sport worden tal van initiatieven ontwikkeld. Activiteiten als de Verlengde Schooldag, Puma Street Soccer, Fun Games, National School Series en Junior Hartdag Pepsi Play Offs komen op de markt. De commerciële bedrijven ontdekken de school. Er is sprake van wildgroei en veel van deze schoolsportactiviteiten blijken dan ook slechts eendagsvliegen.
Eind 1997 verschijnt de nota 'Tijd voor een tussensprint'. Het roer moet om en de KVLO wil proactief inspelen op de kansen die er liggen. Oscar Erken wordt in het Hoofdbestuur portefeuillehouder Schoolsport. Voor een periode van drie jaar worden er twee parttime beleidsmedewerkers schoolsport benoemd: Herman van de Berg en Aernout Dorpmans. Zij moeten de plannen verder uitwerken en ten uitvoer brengen.
In 1999 sluit de KVLO een contract met Sport Consult International (SCI) om de Footlocker Street Experience in de scholen te brengen. Daarnaast gaan de KVLO-schoolsporttoernooien hun eigen weg.
In 2003 vindt de eerste Mission Olympic plaats. De Mission Olympic is een samenwerkingsverband tussen de KVLO en NOC*NSF. Coca-Cola is de hoofdsponsor. De KVLO-schoolsporttoernooien krijgen voor de meeste takken van sport een finaledag in Amsterdam.

Schoolsport na 2000
In 2011 is de Mission Olympic niet meer weg te denken uit de jaaragenda voor scholen voor voortgezet onderwijs. Sinds 2006 zien we ook bij de sporttoernooien op het mbo een stijging van het aantal deelnemende scholen en het aantal sporten. Vanaf 2012 kunnen mbo-instellingen zich laten certificeren als Sportactieve mbo-opleiding. Vanaf 2005 wordt elke twee jaar de ‘Sportiefste basisschool van Nederland’ gekozen. De basisschool met de beste aanpak voor bewegen en sport in en rondom de school krijgt de titel

titel

In de afgelopen jaren ging de titel en de prijs naar:
2015 De Polsstok Amsterdam
2013 De Springbok Den Haag
2011 De Caleidoscoop Almere
2009 De Catamaran Rotterdam
2007 Anne Frank school Den Haag
2005 OBS Louis Bouwmeester Amsterdam
en de bijbehorende prijs.

Literatuurverwijzingen

  • Crum, B.J. (1978). Aan sport georiënteerd bewegingsonderwijs in het spanningsveld van aanpassing en kritiek. Haarlem: De Vrieseborch, pp. 12-18 en 23-27.
  • Driel, G. van (2008). Aernout Dorpmans erelid van de KVLO. Lichamelijke Opvoeding, 96(7), p. 5.
  • Heer, W. de (1962). School en Sport. In: Honderd jaar Lichamelijke Opvoeding 1862-1962. Gedenkboek van de Vereniging van Leraren en Onderwijzers in de Lichamelijke Opvoeding in Nederland. Utrecht.
  • Kloen, J. (1973). Schoolsport in Nederland: verslag, informatie, documentatie van de Stichting Nederlandse Schoolsport.
  • Loopstra, O. (2001). In memoriam Jan Kloen. Lichamelijke Opvoeding, 89, p. 251.
  • Kramer, L.D.E.J. (1962). 'De verhouding van de leraar lichamelijke opvoeding tot de sport'. In: Honderd jaar Lichamelijke Opvoeding 1862-1962. Gedenkboek van de Vereniging van Leraren en Onderwijzers in de Lichamelijke Opvoeding in Nederland. Utrecht.
  • Stegeman, H. (2010). 'Bewegingsonderwijs en sport, de verlegenheid voorbij'. Lichamelijke Opvoeding, 98(7), p. 45-49.
  • Stegeman, H. en Timmers, E. (1995). '"Ik wil altijd winnen": Jan Kloen al 35 jaar op de bres voor schoolsport'. Lichamelijke Opvoeding, 83.

Suggesties voor doorstuderen

  • Lichamelijke Opvoeding (1987). Themanummer School en Sport en bewegen.
  • Lichamelijke Opvoeding (1995). Themanummer Schoolsport.

Externe links



Auteur: Aernout Dorpmans