Canonlo

Tilborg, Kees van

Een daadkrachtige directeur (1995-2006) in een tijd van innovatie en heroriëntatie

Cornelius Godefridus Adrianus Theresia van Tilborg (geboren 14 september 1944) groeide op in Tilburg in een gezin waarin grote betekenis werd toegekend aan onderwijs, opleiding, een vaste baan bij de overheid en sociaal-maatschappelijke dienstverlening.
Kees volgde de hbs aan het Pauluslyceum in Tilburg, in die tijd al een school met een duidelijk sportprofiel. Daar bracht hij zijn talent op sportief gebied tot ontwikkeling. Een vervolg daarop was zijn studie (1962-1966) aan de Katholieke Academie voor Lichamelijke Opvoeding (destijds ’s-Hertogenbosch). Hij vervulde zijn dienstplicht als sportofficier aan de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda en ontving daar de Academie Medaille in Zilver (1968).
Uit nieuwsgierigheid en vanwege carrièremogelijkheden volgde hij vele cursussen en opleidingen

Vele cursussen en opleidingen

Aanvankelijk volgde Van Tilborg opleidingen/cursussen ter verbreding van zijn opleiding en als oriëntatie op c.q. verbetering van werkperspectief. Voorbeelden daarvan zijn de opleidingen tot ambtenaar sport- en recreatiezaken (1973), leraar verkeer (1975), trainer-coach B atletiek (1976) en hockeyscheidsrechter (1993). Later dienden die opleidingen/cursussen voor het goed functioneren in bepaalde functies binnen de (K)ALO (later Fontys Sporthogeschool) te Tilburg (later ook Sittard). Voorbeelden daarvan zijn cursussen testgebruik/vragenlijsten en studieloopbaanbegeleiding ten behoeve van een functie als decaan en diverse managementopleidingen voor het functioneren als adjunct-directeur en directeur. Ter voorbereiding en ondersteuning van het schrijven van zijn dissertatie studeerde hij een jaar geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en volgde hij de doctoraatsopleiding aan de KU Leuven.
, waaronder het licentiaat (1974) aan het Instituut voor Lichamelijke Opleiding van de KU Leuven (België).

Generalist en manager
Van Tilborg startte zijn onderwijsloopbaan aan de PABO met Havo-top in Dongen (1968-1979). Hij verzorgde daarnaast verschillende vakken bij de opleiding voor de akte lichamelijke oefening lager onderwijs (1974-1981) en was als examinator en districtssecretaris betrokken bij de examens. Van 1985 tot 1990 was hij landelijke secretaris van deze examencommissie.
In 1977 volgde een deeltijdaanstelling aan de KALO (Tilburg) en twee jaar later een fulltime dienstverband. In de loop der jaren hield hij zich bezig met een breed scala aan aandachtsgebieden: atletiek, spel, stage, hospiteren, didactische practica, theorie lichamelijke opvoeding. Vanwege dit brede werkveld is hij te typeren als een generalist.
Vanwege zijn managementtalent kreeg Van Tilborg aan de academie geleidelijk steeds meer andere taken

Steeds meer andere taken

De lesgeeftaken van Van Tilborg werden al snel gecombineerd met taken als decaan, lid van de medezeggenschapsraad, waarnemend conrector (1980-1981), studieleider van de klas met een aangepast rooster (1981-1984), secretaris van de propedeusecommissie en de kerngroep, stafdocent (1987), coördinator hoofdfase en coördinator onderwijs. De laatste taak leidde uiteindelijk tot de functie van adjunct-directeur onder directeur Cees Dikker.
. Op basis van zijn kennis en ervaring, visie en enthousiasme volgde, op voorstel van de medewerkers, zijn benoeming tot directeur. In die functie (1995-2006) heeft hij, in de jaren van heroriëntatie van het hbo, succesvol leiding gegeven aan het ontwikkelen van opleidingen aan de (K)ALO te Tilburg (vanaf 2000 Fontys Sporthogeschool). Zo was hij de inspirator van de hbo-opleiding sport- en bewegingseducatie die in 2000 startte aan Fontys Sporthogeschool in Sittard. Van een lerarenopleiding groeide de opleiding uit tot een instituut met vele afstudeerrichtingen op het gebied van sport en bewegen. Tevens was hij initiatiefnemer en (mede)auteur voor vrije studierichtingen (vanaf 1986) en de opleiding tot golfprofessional (1998).

Sociaal-maatschappelijke betrokkenheid op de grens van wetenschap en LO/sport
Van Tilborg verrichte veel vrijwilligerswerk

Veel vrijwilligerswerk

Gedurende zijn hele loopbaan verrichte Van Tilborg vrijwilligerswerk, zowel binnen als buiten de wereld van de sport en lichamelijke opvoeding. Hij zag dat, vanuit zijn opvoeding en tijdens studie en werk verkregen kansen, als een levensopdracht. Dat begon met een dagdeel bewegingsonderwijs op een dagverblijf voor geestelijk gehandicapten (1968-1978) en het lidmaatschap van de sportcommissie in zijn woonplaats Dongen (1970-1976). In de jaren daarna was hij lid/organisator van vele commissies, brainstormsessies, expertmeetings, samenwerkingsverbanden e.d. op het gebied van de lichamelijke opvoeding en sport. Zo was hij o.a. lid van:
  • de curriculumgroep bewegingswetenschappen aan de RUL en de KUN (1985-1987);
  • het schoolbestuur en de bestuurscommissie van de PABO te Tilburg en de aan de PABO gelieerde (steun)stichting OLOF (1984-2007);
  • het plaatselijk bestuur (binnen OMO) van het Cambreurcollege te Dongen (1990-1996);
  • de vakontwikkelgroep Lichamelijke Opvoeding tweede fase (1995);
  • het platform topsport (licentiebeleid NOC*NSF (2000-2001) en de Bestuursadviescommissie breedtesport van het NOC*NSF (1998-2005);
  • de begeleidingsgroep t.b.v. het boek Bezield bewegen, geschreven door Marjet Derks ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de katholieke groepering Thomas van Aquino (1998-2002);
  • het bestuur van de Stichting Topsport regio Tilburg (1999-2002);
  • de raad van advies van de Stichting Topsport Regio Tilburg (2002-2004);
  • de begeleidingscommissie van het pilotproject ‘Jeugd in Beweging’ van de gemeente Tilburg (1997-2001).
, waaronder lid van de redactie (1991-1996) van Lichamelijke Opvoeding en lid (1998-2008) van de raad van toezicht van de bijzondere leerstoel sport en lichamelijke opvoeding aan de Universiteit Tilburg.
Binnen de Nederlandse Katholieke Sportfederatie was hij lid en voorzitter (1983-1988) van de (wetenschappelijke) adviesraad, lid van de beoordelingscommissie van het Mgr. Boymansfonds (1985-2005), afwisselend lid en voorzitter (1985-1993) van de congrescommissie Sporta-NKS en lid van de Raad van Advies van de NKS (2001- 2005).
Sinds 2010 is Van Tilborg medeverantwoordelijk voor de digitale canon van de lichamelijke opvoeding. Hij leverde het idee, zit in de redactie en schreef zelf meerdere vensters en korte biografieën. Vanaf 2012 is hij als archivaris verantwoordelijk voor de collectie en het ‘historisch archief’ van de KVLO.

Vakinhoudelijke publicaties: opleidingsvisie en historie
De rode draad in de bibliografie van Van Tilborg wordt gevormd door opleidingsinnovaties en historie. In het kader van een herstructurering aan de ALO-Tilburg schreef hij, samen met Harry Büchner, het opleidingsconcept Visies in beweging: opleidingsconcept ALO-Tilburg (1997): een expliciet geformuleerd legitimeringsinstrument. Hierin staat een schema over het ontwikkelen van basisdisposities in de richting van de pedagogische werkelijkheid waarin diverse categorieën doelstellingen gekoppeld zijn aan vier leeftijdsgroepen binnen het basis- en voortgezet onderwijs.
Indrukwekkend is zijn drieluik Sedimenten van sentimenten. In drie delen beschreef hij de 75-jarige geschiedenis van ‘zijn’ opleiding (ALO-Tilburg) vanaf het ontstaan tot de bloeitijd aan het einde van het tweede millennium. Het is een inhoudelijke beschrijving, geplaatst binnen de maatschappelijke actualiteit en de ontwikkelingen binnen het onderwijs/de opleidingen en de lichamelijke opvoeding/de sport. Op basis van een synthesenota van het omvangrijke descriptieve onderzoek promoveerde Van Tilborg in 2000 aan de KU Leuven tot doctor in de lichamelijke opvoeding. Voor zijn drieluik ontving hij in 2001 de Mgr. Boymansprijs van de NKS.

Daadkrachtig professional
Vanuit een positieve levensinstelling leidde Van Tilborg de heroriëntatie en uitbouw van de opleidingen aan Fontys Sporthogeschool. Centraal daarbij stond zijn zorg voor de studenten, de medewerkers, de inhoud en kwaliteit van de verschillende opleidingen. Hij was een duizendpoot, een perfectionistische en daadkrachtige professional die zijn talenten inzette voor de wereld van de lichamelijke opvoeding en de sport. Met recht is hij onderscheiden als Ridder in de orde van Oranje Nassau (2005), als lid van verdienste van de NKS (2006) en is hem de erepenning van de KVLO uitgereikt (2013).

Literatuurverwijzingen

  • Tilborg, C.G.A.T. van (2000). Sedimenten van sentimenten: 75 jaar Academie voor Lichamelijke Opvoeding Tilburg. Tilburg: Fontys Sporthogeschool. Deel 1: Status nascendi 1924-1956, 292 p.; Deel 2: Status renovandi 1956-1986, 337 p.; Deel 3: Status maturandi 1986-1999, 374 p.
Auteurs: Jan Bovend’eerdt en Henk van der Loo