Canonlo

1911

1912

1918

Kweekschool voor Gymnastiek en Heilgymnastiek

De HALO (Den Haag), al meer dan honderd jaar dynamisch voor lichamelijke opvoeding

Ontstaansgeschiedenis
De naam van de familie Reijs is nauw verbonden aan de ontstaansgeschiedenis van de Haagse Academie voor Lichamelijke Opvoeding (HALO). Van J.H. Reijs sr. (1824-1905) is bekend dat hij, naast gymleraar bij het regiment Grenadiers en Jagers, ook leraar en opleider was bij de burgerij. Van hem een boekje teruggevonden met als opschrift Lessen der Schermkunst (1877). Reijs sr. leidde zelf zijn zoon op, J.H. Reijs jr. (1854-1913). Deze zoon startte in 1878 een eigen gymnastiek- en schermschool in de Hoge Nieuwstraat in Den Haag. Deze een éénmansopleiding was de langste tijd gevestigd aan het Westeinde in Den Haag.
J.H. Reijs jr. was in 1889 één van de oprichters en secretaris van het Genootschap voor Heilgymnastiek. Toen begin 20ste eeuw duidelijk werd dat de overheid de exameneisen voor de opleidingen gymnastiek en heilgymnastiek zou gaan verzwaren, besefte Reijs jr. dat de éénmansopleidingen op termijn geen bestaansrecht meer zouden hebben. Hij besloot met P. Dekker en W. Janssen te komen tot de ‘Kweekschool voor Gymnastiek en Heilgymnastiek’. Na het onverwachte overlijden van J.H. Reijs jr. kwam de uiteindelijke totstandkoming van de Kweekschool in handen van zijn zoon J.H.O. Reijs (1883-1948) en P. Dekker. Op 12 september 1912 werd hiervoor ‘Koninklijke Goedkeuring’ verkregen. Deze datum is vervolgens door de familie gebruikt als startmoment van de HALO. Feitelijk bestond de opleiding dus al veel langer.

Met Ankie Reijs (1912-1997), dochter van J.H.O.Reijs, bleef de naam van de familie lang verbonden aan de Academie. Andere personen uit de beginfase zijn voor de gymnastiek P. Dekker, F. Mulder en mejuffrouw J. Stortenbeker en voor de heilgymnastiek W. Jansen JHz en J. Penders.

Uiteindelijk werd de wet waardoor éénmansopleidingen niet meer mogelijk waren, bekrachtigd op 29-6-1917. Gelijktijdig werd een verzwaring van de exameneisen doorgevoerd. In organisatorische zin werd in 1921 het Centraal Instituut voor Lichamelijke Opvoeding overgenomen. In 1937 werd gefuseerd met het Christelijk Instituut voor Lichamelijke Opvoeding. Daarnaast bleef ook de opleiding voor heilgymnastiek en massage

heilgymnastiek en massage

Deze opleiding groeide later uit in de opleiding Fysiotherapie. In het laatste decennium van de vorige eeuw is de opleiding Fysiotherapie aan de ALO afgebouwd. Het laatste getuigschrift is in januari 1994 uitgereikt.
(de latere opleiding fysiotherapie) bestaan. De HALO ging in 1987 op in de Haagse Hogeschool.

Huisvesting
De eerste lessen werden gegeven in het woonhuis van Reijs aan het Westeinde 29 te Den Haag. Het onderwijs is vervolgens op vele plaatsen in Den Haag verzorgd, met als vaste uitvalsbasis het Montessorischoolgebouw aan de (latere) Laan van Poot. Deze lastige situatie duurde, ondanks de medewerking van de gemeente Den Haag

medewerking van de gemeente Den Haag

Het is de gemeente Den Haag geweest die gedurende deze moeilijke periode de Academie is blijven steunen met het aanbieden van lokalen en sportvoorzieningen. Naast het Montessorigebouw werd in de vijftiger jaren nog gebruikgemaakt van twintig andere locaties in Den Haag.
, tot 1956 toen voor het eerst van overheidssubsidiering sprake was.
Vanaf 1963 werd een nieuw gebouw aan de Laan van Poot betrokken. Bij de ingebruikname werd reeds geconstateerd dat één sportzaal en één gymnastiekzaal onvoldoende was. Begin jaren tachtig werden vijf gymzalen bijgebouwd. Met de start van de nieuwe opleiding Sportmanagement (Sport en Bewegen) in 2003 werden medewerkersruimtes gecreëerd. Omdat de huidige locatie geen uitbreidingsmogelijkheden (bijvoorbeeld onderzoekspractica) had, werd in december 2010 het startsein gegeven voor nieuwbouw in het Zuiderpark: de Sportcampus

Sportcampus

Hierin werken de woningcorporatie Vestia, de gemeente Den Haag en De Haagse Hogeschool samen om een onderwijssportcomplex te realiseren op het oude hoofdveld van de voetbalvereniging ADO. De Academie zal daar haar ambitie op het terrein van onderwijs, onderzoek, advisering en bijscholing verder gaan ontwikkelen in nauwe samenwerking met het ROC Mondriaan (Sport en Bewegen), de VU Amsterdam (Bewegingswetenschappen), de TU Delft (Biomechanical Engineering) en InnoSportNL.
. De Sportcampus Zuiderpark werd op 14 juni 2017 officieel in gebruik genomen. De studenten zijn in september 2017 in dit gebouw gestart.

Curriculum
Het curriculum heeft in de loop der jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Door de arts Reijs had de gymnastiek en heilgymnastiek een sterke medische inslag. Daarvan getuigen de vele publicaties van zijn hand. Vervolgens kende de gymnastiek in Nederland de 'stelselstrijd'. De Haagse Academie koos hierin een middenweg en ontwikkelde een stelsel dat bekend werd als de 'Haagse Kweekschool'.
Met Klaas Rijsdorp (rector van 1961 tot 1969) begon een fase van meer theoretische en later ook wetenschappelijke onderbouwing. Daarnaast toonde hij grote interesse in de sport. Met het aannemen van vele docenten

Vele docenten

Namen, die aan die tijd herinneren zijn: Henk Blok, Joop Braamzeel, Joop Winkel, Bram Leeuwenhoek, Nico van Dam, Jan van Heek, Stef van de Boogaart, Jos Geysel, Ed van Breukelen, Adrie van Diemen, Henk Mijnsbergen, Wim de Heer en Wim van Zijll.
, die ook in de sport hun sporen verdiend hadden, werd de Haagse Academie ook wel de Sportacademie genoemd. Rector Rijsdorp werd achtereenvolgens opgevolgd door Peter Kramer, Oene Loopstra, Henk Mijnsbergen, John van den Berg, Willem Looije en Elly Taal. Henk Pijning heeft veel didactische invloed gehad in de opleiding.

Studenten LO werden steeds meer opgeleid met het inzicht dat je in de opleiding sterk van elkaar afhankelijk bent, dat samenwerken een basis voor professioneel handelen is en dat samen presteren (teamgeest) de nodige inzet van iedereen vraagt.
Het probleemgestuurde onderwijs werd in de negentiger jaren ingevoerd en in het begin van deze eeuw weer verlaten. Op basis van een nieuwe visie

nieuwe visie

De afgelopen tien jaar heeft de HALO invulling gegeven aan haar visie HALO – Passie voor bewegen. De HALO staat voor het opleiden van professionals gericht op de brede beroepspraktijk van het bewegingsonderwijs; de beleving staat daarbij centraal. De HALO-studenten ontwikkelen een eigen visie op het beroep van leraar en het vak bewegingsonderwijs. De beroepsspecifieke competenties en de toepassing daarvan in de stages zijn uitgangspunt voor de vormgeving en inhoud van het onderwijsprogramma. De kracht van de HALO zit onder andere in het aantal contacturen; de relatie docenten en studenten is intensief en biedt mogelijkheden om ‘de passie voor bewegen’ te ontwikkelen. Het inzicht in ‘technisch’ zuiver bewegen wordt gekoppeld aan ‘beleving’.
kreeg onder andere de integrale component, in combinatie met onderzoek, steeds meer de overhand.

Lectoraten

Lectoraten

Lectoraten zijn vlak na de laatste eeuwwisseling ontstaan om te voorzien in de toenemende behoefte aan praktijkrelevante wetenschappelijke kennis, en daarmee bij te dragen aan de onderbouwing van de hbo-curricula. Juist voor de lichamelijke opvoeding een zeer wenselijke ontwikkeling, omdat het in tegenstelling tot andere schoolvakken in Nederland geen plaats heeft aan universiteiten.

De Haagse Hogeschool kent een faculteitsbreed lectoraatsysteem. De HALO participeert bij de volgende lectoraten. Bij het lectoraat 'Revalidatie' (lector: Arend de Kloet) ligt de focus op jongeren met niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Bij het lectoraat 'Gezonde Leefstijl in een Stimulerende Omgeving’ (lector: Sanne de vries) staat het fysiek activeren van mensen centraal. Bij het lectoraat 'Grootstedelijke Ontwikkeling' (lector: Vincent Smit) richt de aandacht zich op de beweegcultuur in stimuleringswijken.
Ten aanzien van bewegingsanalyse wordt nauw samengewerkt met het lectoraat Bewegingswetenschappen van de ALO-Amsterdam.

Literatuurverwijzingen

  • Geschiedenis van de Haagse Academie voor Lichamelijke Opvoeding 1912-1962 (eigen uitgave), 1962.
  • Terlouw, T.J.A. (1993). De opleiding voor heilgymnasten in Nederland in de 19de en begin 20ste eeuw (tot 1913).(Uit : Haagse Academie voor Fysiotherapie 1912-1994; samenstelling J.A. van den Berg, R. Lulofs , eigen uitgave), 1993.
  • Berg, J.A. van den (1993). De laatste jaren van de opleiding Fysiotherapie Den Haag (1975-1994).(Uit : Haagse Academie voor Fysiotherapie 1912-1994; samenstelling J.A. van den Berg, R. Lulofs, eigen uitgave), 1993.
  • Timmers, E. (2002). Negentig jaar in vogelvlucht (Uit: HALO 90 jaar; Vliegt de tijd of vliegen wij?, eigen uitgave).
  • Berg, J van; Haak, E van den; Kasbergen, W van; Osse L; Tromp H (eds.) (2012). Eeuwig Academie: 100 jaar HALO. Den Haag: OBT, 204 p.

Externe links


Laan van Poot, Den Haag. Nummer 4 uit de 7-delige NOS serie ‘Lijf in beweging’ (1973) over de geschiedenis en de doelstellingen van de lichamelijke opvoeding in Nederland



Auteur: John van den Berg